Me çfarë parametrash matet sjellja e kombeve?
nga Artan Fuga
Në këto ditë kur vendoset nëse Shqipëria do të marrë ose jo statusin e vendit kandidat zyrtar për integrim në Bashkimin Evropian, dilemat dhe pyetjet nuk kanë fund. Edhe një lloj ankthi kolektiv i qytetarëve pavarësisht se jo gjithmonë i shprehur në mënyrë të qartë vazhdon të ekzistojë. Edhe ata që shprehen se nuk iu bëhet shumë vonë sesi do t’i bëhet halli kësaj çështjeje, edhe ata, në fakt, i “bien me shkelm” një procesi që do të vendosi për fatet e vetes dhe të pasardhësve të tyre në dhjetëvjeçarët e ardhshëm. Këta të fundit nuk bëjnë tjetër veçse ia lënë ankthin të tjerëve, duke e ditur mirë se të tjerët nuk do të hezitojnë ta zgjidhin si munden këtë çështje.
Me këtë rast, sikurse është edhe zakoni, instancat evropiane, sikurse ishte rasti edhe i Komisionit të Jashtëm të Parlamentit Evropian përpara dy ditësh, e shikojnë këtë proces duke u bazuar në analiza objektive, shumë te drejta, që nisen nga parametra matës rigorozë të zhvillimeve sociale, ekonomike dhe politike në Shqipëri.A na japin të drejtë këta parametra matës prej ekspertize që të pretendojmë integrimin gradual apo jo?
Parametrat matës vendosin “metrin” objektivisht mbi nivelin e korrupsionit, mbi drejtësinë që japin apo nuk japin gjykatat, mbi shkallën e emancipimit të jetës politike dhe të veprimtarisë të institucioneve shqiptare, mbi papunësinë, etj.Krejt normale. Bashkimi Evropian, ndonëse ka vetë ai pa fund probleme institucionale, ekonomike dhe politike, është arritja më e lartë e popujve evropianë, dhe ka kërkesa të larta për të gjithë kombet që duan të bëhen pjesë e tij.
Mirëpo veç matësve dhe parametrave teknikë, profesionistë, shpresoj se ka edhe disa parametra të tjerë që nuk masin thjesht performancën dhe arritjet e klasës politike dhe të shtetit shqiptar, por edhe shkallën e gatishmërisë dhe të besimit që opinionin publik shqiptar ka te Bashkimi Evropian ose sikurse thuhet ndryshe nga populli “Evropa e Bashkuar”.Evropa nuk është thjesht e elitave politike, apo e aparateve burokratike kontinentale apo thjesht e ekspertëve që masin me saktësi të duhur gjithçka që ndodh, që nga debati parlamentar deri se sa centimetra është perimetri i mollëve që hyjnë në tregun e Bashkimit Evropian. Evropa më së pari është e popujve, e qytetarëve dhe pra duhet matur edhe performanca e sjelljes politike dhe sociale e qytetarëve shqiptarë për te vlerësuar se çfarë do të bëhet me të ardhmen e vendit tonë.
Asnjëherë nuk dëgjojmë të matet ajo dhe për këtë ndjen një lloj keqardhje. Parametrat teknikë që nuk masin edhe shkallën e ndërgjegjes qytetare, shkallën e dëshirës kolektive për t’u bërë pjesë e Bashkimit Evropian, vullnetin kombëtar për t’iu bashkëngjitur Evropës, bëhen të ftohtë, të pamjaftueshëm, bosh.
Bashkimi Evropian nuk do të integrojë nga Shqipëria vetëm klasën politike, gjyqtarët, profesorët, sado të mirë a të këqij të jenë këta. Evropa do të integrojë më së pari ata miliona qytetarë shqiptarë që janë forca e vërtetë dhe e vetme e qëndrueshme e kombit, dhe më pas si qytetarë evropianë.
Por, dikush mund të thotë së me çfarë e masim ne performancën e popujve, për t’i konsideruar ata të denjë për të arritur një objektiv ose për t’i përbuzur, për të mos i pranuar ose pranuar, për t’i shtyrë tutje ose afruar, për të mos i mbajtur ose mbajtur premtimet historike të dhëna në çaste të vështira për Evropën.
Kur Evropa e Lindjes vuante nga totalitarizmi stalinist, kur ajo e Perëndimit kërcënohej nga Lindja komunisto-sovjetike, Evropa iu bëri një premtim popujve: Hajdeni në një Evropë të Bashkuar! Dhe shqiptarët e dëgjuan me besim dhe sinqeritet. Tani ata kërkojnë besën dhe fjalën e dhënë. Çdo parametër që nuk shkon në zhvillimet e sotme shqiptare nuk është i qytetarëve shqiptarë, por i nëpunësve që jo të gjithë kanë lartësinë e ndërgjegjes qytetare. Kurse të masësh parasysh vetëm performancën e tyre dhe jo të popullit e të kombit, kjo do të ishte fatale.
Ne kemi rastin të themi se parametrat për të matur sjelljen e kombit janë gjigante sikurse është vetë kjo qenie kolektive. Si është sjellë kombi lidhur me Evropën pa kufij në këta pesëdhjetë vjetët e fundit?
Kam katër parametra që dua t’ua shtoj atyre të eksperteve evropianë:1. 1973. Sapo pa pak dritë liberalizimi, elita artistike dhe intelektuale shqiptare si edhe audienca e gjerë e mediave të huaja në Shqipërinë e kohës, u dha pas muzikës, sportit, artit, letërsisë, shkencave sociale evropiane. Vetëm brenda pak muajve, ideologjia staliniste e pa veten e vet të braktisur. Qindra intelektualë, artistë dhe krijues u persekutuan më pas në forma të ndryshme. Mijëra e dhjetëra mijëra të rinj e panë veten e tyre të frustruar dhe shtrënguar në një izolim represiv aq sa edhe të dëgjoje një radio evropiane ishte një akt i dënueshëm ilegal. Janë këto vuajtje performanca matëse që nuk harrohet.2. 1990. Në të gjitha sheshet universitare, pastaj urbane dhe pastaj në të gjithë Shqipërinë transformimet sociale dhe politike nisën me thirrjet studentore: “E duam Shqipërinë si e gjithë Evropa”. Më kujtohet se të gjithë ndiqnin me pasion ose këndonin këngën e Totos mbi Evropën e Bashkuar. Është një performancë e lartë proeuopiane që besimin e ndryshimit social ta vendosësh krejtësisht mbi besueshmërinë e pranimit të një Evrope të Bashkuar.3. Emigrimi klandestin dhe masiv shqiptar, atje ku humbën jetën në detra e male, qindra njerëz u drejtua nga vendet e Evropës. Shkon njeriu atje ku idealet dhe ëndrrat e tij e çojnë. A nuk është një parametër i lartë integrues ekzistenca madhore e emigracionit shqiptar në Evropë dhe Perëndim?4. Lirinë dhe sigurinë shqiptarët e Ballkanit, ku do që jetojnë dhe punojnë e kanë mbështetur te modeli evropian dhe perëndimor i demokracisë dhe i marrëdhënieve ndërkulturore. Janë evropianistët më të sinqertë jo se janë më të mirë se kombet e tjerë, por sepse historia i ka bërë që vetëm demokratizimi i marrëdhënieve ndëretnike i bën shqiptarët që edhe të rifitojnë të drejtat e tyre politike, por edhe të kenë të drejtën të komunikojnë lirisht mes tyre dhe me popujt e tjerë.Në të gjitha këto ngjarje historike objektive shqiptarët si komb dhe qytetarë kanë treguar se janë në parametrat më të lartë të vullnetit për të qenë të asociuar me projektin e Bashkimit Evropian, dhe si të tillë meritojnë më së pari të vlerësohen.
Shkruani komentin tuaj!
Të fundit nga ky opinionist
 
Një avion i linjave egjiptiane ka kryer ulje të detyruar në aeroportin e Larnakes në Qipro, në orën 8:46. 

Ai ka liruar te gjithe pasagjeret, por jo ekuipazhin e avionit

Një avion i linjave egjiptiane ka kryer ulje të detyruar në aeroportin e Larnakes në Qipro, në orën 8:46. Ai ka liruar te gjithe pasagjeret, por jo ekuipazhin e avionit