"Vettingu", nevoja urgjente për t’i shpëtuar shqiptarët nga rastet e montuara
Problemet e fundit të shfaqura në sistemin e drejtësisë, e sidomos pas ikjes së ish-kryeministrit Nikolla Gruevski dhe lëshimi në arrest shtëpiak i ish-prokurores speciale Katica Janeva ka ringjallur kërkesën që të ketë Vetting në mesin e gjyqtarëve dhe prokurorëve.

Në forumin e ministrave nga vendet e Ballkanit Perëndimor që u mbajt në Shkup komisionerja europiane për drejtësi, Vera Jurova propozoi që Maqedonia e Veriut të ndjekë modelin e Shqipërisë sa i përket Vettingun dhe reformimin e sistemit të drejtësisë.

Deklarativisht të gjithë palët janë për Vetting, por duket se asnjëra palë nuk e ka të qartë se çfarë nënkupton ky proces dhe secili e kupton në mënyrë të ndryshme Vettingun. Mbi të gjitha ende nuk ka koncept të qartë se si do të zbatohej ky proces që është mjaft i dobishëm, por shumë i vështirë për t’u realizuar.

BDI insiston për Vetting që fillimisht ta pastrojë veten!

Bashkimi Demokratik për Integrim muajve të kaluar ka qenë më e zëshme për procesin e Vettigunt. Kjo parti tashmë ka përgatitur Propozim-ligj për zbatimin e këtij procesi dhe ua ka dorëzuar të gjitha partive politike, por ende nuk është lëshuar në procedurë kuvendare.

Vettingu është procesi që shërben për përjashtimin e zyrtarëve publik, të cilët nuk kanë integritet në përmbushjen e detyrës dhe në këtë mënyrë, rikthehet besimi i publikut në punën e institucioneve shtetërore. Procesi i Vettingut kryhet duke kontrolluar figurën e dikujt përpara se t’i ofrohet një vend pune. Në varësi të vendit të punës ose të projektit, procesi i “vettingut” mund të bazohet në kontrollin e aftësive, personalitetit, pasurisë ose të ndonjë faktori tjetër që lidhet me qëllimin e “vettingut”.

Megjithatë, BDI para se procesin e Vettingut ta kërkojë në nivel shtetëror këtë e ka kërkuar që ta aplikojë edhe brenda partisësë tyre, që në fakt ka në plan të verifikojë pastërtinë e figurës së atyre që janë ose pretendojnë të bëhen anëtarë të partisë.

BDI këtë proces e ka menduar ta zhvillojë në dy faza, edhe atë në fazën e parë është Vetting për t’u bërë anëtarë i strukturave të BDI-së që nga këshilli vendor, deri tek dega, këshilli i përgjithshëm, kryesia, kongresi e kështu me radhë, kurse pjesa e dytë e vetingut është për çdo individ që pretendon të bëhet funksionar dhe t’i shërbejë qytetarëve.

Qëllimi kryesor i BDI-së është që ta pastrojë partinë nga funksionarë të cilët akuzohen për korrupsion, për përfitime materiale pa treguar burimin e tyre, për anëtarë të partisë që janë të përfshirë në skandale që kanë lidhje me çështje morali dhe ndaj funksionarëve ndaj të cilëve ka procedura të ndritura nga organe të ndryshme.

VMRO DPMNE-ja kundër “Vettingut” nga kjo qeveri

VMRO-DPMNE-ja opozitare nuk pranon “Vetting” për funksionarët pasi konsiderojnë se nuk ka kushte për “Vetting”, pasi që sipas tyre, ky pushtet është kriminel dhe një proces i tillë do të shfrytëzohej vetëm për larje të krimeve. Nga kjo parti janë të qëndrimit se nuk mundet të zbatohet “veting” me këso qeveri kriminele. Një proces i tillë do të ishte vetëm alibi për t’u larë veprimet kriminale të disa personave të caktuar të pushtetit. Ata thonë se janë për “vetting”, por kur të ketë kushte, të ndërrohet pushteti pasi momentalisht s’ka kush ta bëjë “vettingun”.

Zaev është për Vetting, por e di që shumë prej funksionarëve s’do ta kalojnë atë

Kryeministri Zoran Zaev ka thënë se nuk heq dorë nga “pastrimi” i gjykatësve dhe prokurorëve për shkak se qytetarët presin një gjë të tillë, por sipas tij, duhet të merret parasysh se një procesi i tillë do të rezultojë me mungesë serioze të kuadrit në sistemin gjyqësor.

Kryeministri i ka kujtuar BE-së se vendi i tij nuk duhet të përfundojë si Shqipëria ku institucionet e drejtësisë janë zbrazur dhe vendi nuk ka gjykatë kushtetuese.

Me sistemin gjyqësor Maqedonia e Veriut duhet të ketë 750 gjykatës, ndërsa realisht për momentin ka 520 të tillë dhe nëse përmes një Vettingu ndodhë që qindra mos ta kalojnë atë, atëherë Maqedonia e Veriut do ta ketë të vështirë t’i zëvendësojë këto kuadro.

“Vettingu” ilaçi adekuat për rastet e montuara

Maqedonia e Veriut njihet ndër shtetet me më shumë raste të montuara, që kryesisht kanë të bëjnë me shqiptarët. Vetëm rasti “Sopoti” u deshifrua se ishte i montuar pas shumë viteve qëndrim në burg të banorëve shqiptarë të fshatit Sopot të rrethit të Kumanovës, ndërkaq ka edhe shumë raste të tjera që konsiderohen të montuara.

Shërbimet sekrete të policisë maqedonase, e shpesh në bashkëpunim me shërbime të rajonit, i kanë shfrytëzuar shqiptarët “mish për top” për të arritur qëllimet e tyre për çfarëdo nevoje politike që është dashur. I tillë është rasti “Alfa”, “Monstra”, vrasja e policit në Gostivar, rasti i “Almirit” dhe së fundi rasti me grupin e Kumanovës, kur nga përgjimet dallohet qartë përfshirja e agjentëve të shërbimeve sekrete.

Përveç problemit të montimit të rasteve nga shërbimet sekrete, “aminin” e këtyre montimeve e kanë bërë prokurorët dhe gjykatësit, të cilët ose kanë qenë të korruptuar, ose nën ndikim të partive politike dhe shërbimeve të caktuara, me qëllim që shqiptarët t’i paraqesin si kërcënim për paqen dhe sigurinë e shtetit.

Pasi në Ministrinë e Punëve të Brendshme u bënë ndryshime rrënjësore me shërbimin e inteligjencës dhe dikastereve të policisë sekrete, hallka e reformave duhet të vazhdojë edhe në sistemin e drejtësisë, ku përfshihen prokurorët dhe gjykatësit.

Drejtësia për të gjitha rastet e montuara pritet të vendoset në vend vetëm e vetëm atëherë kur prokurorë dhe gjykatës të pastër e me dinjitet, të cilët e kanë kaluar Vettingun do të ndajnë drejtësi, pavarësisht interesave të partive ose shërbimeve të caktuara. /zhurnal.mk/
Shtuar më 21/11/2019, ora 22:56

Shkruani komentin tuaj!
Të fundit nga kjo kategori