Klimt, sekreti i joshjes sė tij
Ky vit shėnon 150-vjetorin e lindjes sė Gustav Klimt. Vepra mė e famshme e piktorit austriak, “Puthja” ėshtė njė ndėr mė tė “kopjuarat” dhe mund ta gjesh nėpėr mure shkollash, zyrash, teatrosh, lokalesh dhe shtėpish sigurisht. Po cili ėshtė sekreti i Klimt qė e ka bėrė kėtė vepėr tė tij kaq popullore?
Pikturat e Klimt janė ndėr mė tė shtrenjtat nė botė. Nėpėr ankande, vlera e tyre shkon me miliona. E ndėrkohė, shpesh nė qendėr tė tyre janė objekte krejtėsisht tė thjeshta duke filluar qė nga vazo, mbajtėset e pecetave apo gjėra tė tjera tė tilla. Njė nga punėt e tij “Portreti i Adele Bloch-Bauer” ka nė qendėr tė saj njė grua shumė tė bukur e sjellė nė telajo pėrmes stilit tipik tė Klimt. Dhe ky ėshtė njė stil i pangatėrrueshėm, unik, qė ēuditėrisht ka fituar njė popullaritet tė gjerė aq sa pėr tė qenė “trendy” nė ēdo kohė dhe nė ēdo vend. Sipas disa specialistėve tė artit, popullariteti i tij ėshtė falė tė qenėt njė piktor shumė pararojė, njė piktor qė guxoi nė njė epokė shumė konservatore tė eksperimentonte me ngjyrat dhe me format dhe nga ana tjetėr pėrmes kėsaj mjeshtėrie eksperimentale tė vendoste nė qendėr tė veprave tė tij subjekte qė janė shumė tė zakonshme, tė jetės sė pėrditshme, po tė dhėna nė njė formė tė re dhe tė pranueshme nga syri dhe ndjesia artistike e njeriut. “Klimt ka njė joshje tė jashtėzakonshme dhe njerėzit reagojnė ndaj saj nė mėnyrė instiktive dhe menjėherė. Ai e ēon pikturėn e tij nė prag tė abstragimit, por e bėn kėtė duke ruajtur edhe balancat mes reales dhe joreales. Mes abstraktes qė ka nė mendje dhe konkretes qė ka ai dhe tė gjithė tė tjerėt para syve nė jetėn e pėrditshme. Por nė punėt e tij ka edhe njė ndjesi lirie, pakufijshmėrie qė karakterizon ēdo krijim.

Klimt ishte anėtar i lėvizjes qė quhej “Cesesuin”, njė grup artistėsh vjenezė qė kėrkonte qė tė sfidonte rixhiditetin e pikturave austriake nė pėrgjithėsi, nė atė kohė.

Qėllimi i tyre kryesor ishte qė tė bėnin bashkė shumė lloje tė ndryshme, zhanre tė ndryshme arti nė njė lėvizje tė madhe tė pėrbashkėt atė qė u quajt “Gesamtkunstwerk”. Ishte njė lėvizje qė mė pas pati njė ndikim jo tė vogėl edhe nė artin e Britanisė sė Madhe tė asaj periudhe me veprat karakteristike tė Charles Rennie Macintosh, stili dekorativ i tė cilit arriti qė tė kishte njė audiencė maksimale.

Shoqja e ngushtė e Klimt dhe me sa thuhet edhe e dashura e tij, Emilie Floege ishte e pėrfshirė nė lėvizje nė rolin e stilistes dhe mė pas u bė njė nga stilistet dhe rrobaqepėset mė tė mėdha dhe mė tė famshme tė Vjenės sė asaj periudhe. Puna e saj thuhet se ka ndikuar edhe nė tekstilet me tė cilat janė krijuar shumė punė tė Klimt, ndėr tė cilat edhe e famshmja e tij, “The Kiss”.

Kjo grua ishte vetėm njė nga tė dashurat e shumta tė artistit. Edhe pse ai njihej si njė njeri me reputacion prej tė ndrojturi, ai dashuroi shumė gra nė jetėn e tij dhe pas vitit 1990 i pėrdorte nė mėnyrė tė vazhdueshme si modele tė tija. Dhe bėhet fjalė pėr piktura kryesisht nudo dhe erotike nė tė cilat ai nėnvizonte me tė madhe sensualitetin e tyre dhe seksin. Dhe ndėrkohė, karakteristikė e pėrbashkėt ėshtė se ato e shihnin “publikun” me njė vėshtrim shumė provokues. Kanė qenė pėr kohėn imazhe shumė kontroversiale, por kishin njė joshje dhe njė sensibilitet tė ri dhe tė ndryshėm nga pikturat e mėparshme dhe ishin njė celebrim i seksualitetit, i atij sensualiteti qė sapo kishte nisur qė tė shfaqej nė atė periudhė nė Austri. Dhe ishte pikėrisht kjo pėrshfaqje sensualiteti qė u shndėrrua edhe nė “fushėbetejėn” e njė tjetėr njeriu tė famshėm austriak, Sigmund Freud. Nė vitin 1905 ai publikoi tre ese nė lidhje me teorinė e seksualitetit, njė libėr qė pėrbėnte njė sfidė tė madhe dhe tė thellė nė kėtė fushė.

Sikurse edhe Freud, edhe Klimt donte qė tė vendoste seksualitetin nė sferėn publike. Por nė vitin 1903 ai u detyrua qė tė hiqte njė nga pikturat e tij “Shpresa” nga retrospektiva e lėvizjes “Cecesion” ishte njė pikturė nė qendėr tė sė cilės ishte njė grua e zhveshur shtatzėnė, e cila kishte njė vėshtrim gati tė paturpshėm dhe qė nė fakt pėrbėnte diēka shumė mė pėrtej zakonit tė vendit. Gjithsesi, askush si Klimt nuk arriti qė tė depėrtonte dhe tė shfaqte ndjenja, dėshira, dėshpėrime e epshe nė veprat e tij. Dhe pėr kėtė e veēanėrisht pėr gjithė sa tregoi pėr njė epokė, ai vlerėsohet edhe sot dhe mbetet i madh.(Gazeta Shqip)
Shtuar më 22/06/2012, ora 14:18
Shkruani komentin tuaj!
Të fundit nga kjo kategori
 
Cili ka qënë sukesi më i madh i Kombëtares shqiptare?
20%
20%
20%
20%
20%
 
FOTO E DITES: Kujdes Nard Ndoka se po të vjen një konkurrent i fuqishëm ... :)

FOTO E DITES: Kujdes Nard Ndoka se po të vjen një konkurrent i fuqishëm ... :)