Enveri e Mehmeti, debat për himnin: Të ketë uzina e ara
Në një shekull histori, shënjuar me gjithfarë përpjekjesh për ta zëvendësuar, mohuar, harruar, moszyrtarizuar, Himni Kombëtar apo, siç njihet, Himni i Flamurit, u ka rezistuar kohërave. Sepse atë në radhë të parë e kishin pranuar shqiptarët. Edhe pse është folur shumë për historinë e himnit, peripecitë që ka kaluar për të ardhur deri ditët tona, muzikologu, akademiku Vasil Tole, sjell në prag të festave të fundnëntorit librin studimor “Himni Kombëtar”.

Promovimi u bë dje në Akademinë e Shkencave, ku muzikologjia Zana Shuteriqi, akademikët Jorgo Bulo e Gjovalin Shkurtaj vlerësuan librin për pasurinë e tij dokumentare, për faktet që sjell, analizën e hollësishme etj. Për studiuesin Tole, i cili i ka kushtuar këtij libri 15 vite punë, ia vlen të theksohet se himni ynë kombëtar nuk është plagjiaturë. Ai është një “contrafactum”, që do të thotë këndimi me fjalë të tjera të melodisë së një kënge të vjetër dhe, në këtë rast, një ngjizje e melodisë së Ciprian Porumbescut me tekst të Asdrenit. “Muzika e himnit kurrsesi nuk mund të quhet plagjiaturë ose imitim formal.
Po ashtu, ajo nuk duhet të konsiderohet si një pamundësi kompozimi prej krijuesve shqiptarë”, thotë Tole, teksa shton se përzgjedhja e muzikës së Porumbescut nuk ka qenë rastësore, por sepse ajo paraqet një gjuhë muzikore tepër të lexueshme, të qartë, që u përshtatej aspiratave kombëtare e njëkohësisht me një frymë europiane.

Përmes librit të tij, Tole rendit të gjitha tallazet që ka kaluar ky himn, përpjekjet për ta zëvendësuar atë që në kohën e Princ Vidit me “Himnin Mbretëror” në 1914, për të vijuar me një sërë konkursesh (gjithsej 7) si ai i vitit 1922, ai i 1937, në periudhën e mbretërimit të Ahmet Zogut, atë të “Shqipërisë së re” në 1946, të vitit 1954, 1970 deri në ditët tona, kur vetëm një vit më parë Avokati i Popullit hodhi idenë e një himni “me barazi gjinore”. Të gjitha këto tentativa kanë mbetur vetëm të tilla, sepse himni prej 100 vjetësh këndohet nga të gjithë shqiptarët.

PËRPJEKJET NË DIKTATURË
Pas tentativës së vitit 1946, tashmë në Shqipërinë e diktaturës së proletariatit, në vitet 1953-1954, Himni kombëtar vendoset përpara një sprove tjetër. Sipas Toles, kjo është përpjekja më serioze e bërë pas asaj të Mbretërisë në 1937, sa i takon përfshirjes institucionale të shtetit komunist. Në debate merrte pjesë vetë Enver Hoxha e Mehmet Shehu.

Sipas studiuesit Tole, nxitje u bë një letër drejtuar KQ të PPSH-së nga disa studentë shqiptarë në Bullgari, në korrik të vitit 1951, ku ndër të tjera thuhej se “neve na vjen keq që himni i Republikës sonë Popullore nuk është një himn në të cilin të këndohet për luftën tonë heroike, për miqësinë e pathyeshme dhe të përjetshme me Bashkimin Sovjetik”. Gjithashtu ata vinin në dukje se muzika e himnit ishte marrë nga një këngë rumune për një princeshë që as në Rumani nuk këndohej më, sepse quhej reaksionare.

Vërejtje kishte edhe për strofën e famshme “Dhe Zoti vetë e tha me goj녔. Por ky konkurs duket se u nxit edhe nga festimet e 10-vjetorit të çlirimit të vendit, edhe pse më vonë u distancua nga ato. (Panorama)
Shtuar më 27/11/2013, ora 11:42

Shkruani komentin tuaj!
Të fundit nga kjo kategori