200-vjetori: Përgatitja për Betejën e Vaterlosë
Barbara Lewis, Reuters

Turistët e parë në këtë vend, ku u zhvillua një nga betejat më vendimtare në historinë e Europës, mbërritën një ditë më pas për të inspektuar skenën e masakrës, ku dhjetëra mijë trupa ushtarësh të pajetë apo të plagosur gjendeshin ende në shesh.Ata erdhën me karrocë nga Brukseli në një udhëtim prej afërsisht 12 kilometrash. Gati 200 vjet pas Betejës së Vaterlosë që u zhvillua më 18 qershor 1915, një udhëtim drejt fushëbetejës në Belgjikën e sotme, me tren, autobus apo më këmbë përmes një rrjeti shtigjesh, nuk do të përfundojë me pamjen e përgjakshme të dikurshme, por sërish mund të përbëjë një sfidë.

Për të shënjuar 200-vjetorin e betejës më 2015, organizuesit e inskenimit më të madh të saj deri më sot, presin të mbledhin 4 mijë vullnetarë me uniformë, të cilët po punojnë për të bërë një restaurim tërësor të infrastrukturës për turistët. Gëzimi po shtohet mes historianëve, entuziastëve të fushëbetejave dhe pasardhësve të njerëzve që luftuan këtu, vuajtjet e të cilëve hynë në gjuhën angleze si sinonim i mposhtjes pa kthim. Vaterloja tashmë është emri i mbi 120 shesheve të ndryshme nëpër botë.

“Për britanikët, ajo ishte fundi i tiranisë. Ishte fundi ushtarak i perandorit Napoleon. Për francezët, ajo ishte fundi i një periudhe revolucionare, e cila solli shumë gjëra të mira dhe jo thjesht dy dekada luftë. Për belgët ajo shënon fundin e aneksimit francez dhe bëri të mundur arritjen e pavarësisë kombëtare 15 vjet më pas”, thotë Bernard Snoy, një baron belg.

Një nga paraardhësit e tij luftoi në ushtritë e Napoleonit. Ai u lirua nga detyrimi për besnikëri pasi Napoleoni abdikoi më 1814 dhe në Vaterlo, ai luftoi nën princin e Holandës Orange kundër Napoleonit krahas forcave fitimtare britanike të komanduara nga duka i Uellingtonit. Baroni është kryetar i Komitetit të Vaterlosë, një rrjet organizatash bamirëse që janë krijuar që nga vitet 1970. Përpjekjet e suksesshme të dukës aktual të Uellingtonit rezultuan në ndalimin e një plani për të ndërtuar një autostradë mes përmes fushës ku u zhvillua beteja.

Komiteti dhe organizatat britanike të Vaterlosë kanë shumë interes në rinovimin e fushëbetejës. Por përgjegjësia kryesore u përket organizatave jofitimprurëse belge, Bataille de Waterlo (Beteja e Vaterlosë) dhe Intercommunale Bataille de Waterloo 1815, të cilat janë përfaqësuese të katër komunave belge që gjenden pranë fushëbetejës.

Këto organizata kanë një buxhet prej 40 milionë eurosh për përkujtimin e 200-vjetorit më 2015-n, të siguruar nga qeveritë vendore dhe rajonale, disa nga shtresat e shumta të autoritetit në një vend që ende karakterizohet nga telashet e aleancave të paqëndrueshme dhe bashkëjetesës së vështirë mes popullatës frëngjishtfolëse dhe holandishtfolëse.

“Një fitore për të tjerët”

Kompleksiteti i Belgjikës mund të japë përshtypjen e një mungese totale planifikimi, por organizatorët e Vaterlo 2015 këmbëngulin se çdo gjë është nën kontroll.Yves Vander Cruysen, anëtar i këshillit të komunës së Vaterlosë dhe kreu i grupit Bataille de Waterloo, thotë se janë në procesin e dhënies së kontratave dhe hartimit të programit për ngjarjet e vitit 2015. Detajet për këto plane do të paraqiten në nëntor të këtij viti në Londër.

Francezët nuk pritet të përzihen në këtë ngjarje. “Për ne është një disfatë. Unë e njoh atë si një fitore për të tjerët”, tha një zyrtar francez në kushtet e anonimatit.

Por britanikët kanë premtuar një 200-vjetor të suksesshëm. Në të njëjtën kohë, ata këmbëngulin se ngjarjet do të jenë përkujtimore, jo festuese. Në qershor, George Osborne, ministri i Financave të Britanisë, lëshoi një deklaratë ku premtonte rreth 1 milion paund fonde për restaurimin e fermës Hougoumont në fushëbetejë dhe premtoi se qeveria e Britanisë “do të sigurohet që vendi i Betejës së Vaterlosë, në Belgjikë, do të restaurohet për 200-vjetorin”.

Mbrojtja e pozicionit të fermës Hougoumont u konsiderua vendimtare për rezultatin e betejës. Më e rëndësishme, gjithsesi, ishte fuqia e aleancave.Forcat e dukës së Uellingtonit të Britanisë kishin në radhët e tyre po aq shumë gjermanë, holandezë e belgë sa qenë edhe britanikë dhe pa mbështetjen e Marshallit me përvojë të Prusisë Gebhard Leberecht von Bluecher, duka ka gjasa do të kishte dështuar.Uellington e pranoi borxhin e tij ndaj Bluecher në njoftimin e fitores që ai shkroi nga Vaterloja, fshati pranë fushëbetejës, që i dha edhe emrin ngjarjes.

“Unë nuk do t’i bëja drejtësi ndjenjave të mia, apo atyre të marshallit Bluecher dhe ushtrisë së Prusisë, nëse nuk do t’ia atribuoja rezultatin e suksesshëm të kësaj dite të mrekullueshme ndihmës bujare dhe të përpiktë që unë mora nga ata”, shkroi ai në njoftimin që u publikua në “The Times” të Londrës më 22 qershor 1815.

Për Organizatën e Traktatit të Atlantikut të Veriut (NATO), selia qendrore e së cilës gjendet gjithashtu në Belgjikë, Vaterloja është shembulli më i qartë i nevojës për aleancë.

“Kjo nuk ishte as një fitore britanike dhe as një fitore prusiane, por një fitore e aleatëve”, tha gjenerali i Forcave Ajrore Amerikane Philip Breedlove, komandanti i përgjithshëm i NATO-s në një blog të shkruar më herët këtë vit, pas një vizite në fushëbetejë.

“Individualisht këto dy armata ka gjasa do të ishin shpartalluar nga Napoleoni. Së bashku ato shkatërruan tërësisht ushtrinë e tij dhe siguruan një periudhë të gjatë paqeje për Europën”.
Shtuar më 03/09/2013, ora 16:42
Shkruani komentin tuaj!
Të fundit nga kjo kategori